Táo bón là bệnh mà thứ tự làm quan trọng hơn danh sách việc. Làm đúng thứ tự thì phần lớn không cần tới bước cuối.
Vì sao thứ tự lại quan trọng
- Làm hết mọi thứ cùng lúc thì không biết cái nào hiệu quả
- Bắt đầu bằng thuốc thì hay bỏ luôn phần nền
- Phần nền lại là phần giữ kết quả lâu dài
- Nên đi từ dưới lên là cách bền
- Và mỗi bước cho thời gian để đánh giá
Mục thứ hai là lỗi phổ biến nhất, vì thuốc cho kết quả nhanh nên nó làm các bước khác trông không cần thiết.
Bước một: một khung giờ cố định
- Chọn một giờ trong ngày, thường là sau bữa sáng
- Ngồi thử mỗi ngày vào giờ đó
- Không có nhu cầu thì đứng lên, đừng ngồi lâu
- Và đi ngay khi có nhu cầu trong ngày
- Bước này không tốn gì
Mục thứ ba là chi tiết giữ cho bước này không thành thói quen ngồi lâu, vốn là điều lô trước đã cảnh báo.
Bước hai: tư thế
- Kê chân lên một bục thấp
- Hơi nghiêng người về phía trước
- Chống khuỷu lên đầu gối
- Góc vùng đó mở hơn nên đi dễ hơn
- Nhiều người thấy khác biệt ngay lần đầu
Năm mục này là thay đổi đơn giản nhất của cả bài, và nó hầu như không có nhược điểm gì.
Bước ba: cách thở khi đi
- Đừng nín hơi và siết mạnh
- Thở ra chậm trong lúc dùng sức nhẹ
- Để bụng phình ra chứ đừng hút vào
- Kiên nhẫn hơn là dùng sức nhiều
- Rặn mạnh làm hỏng các bước khác
Mục thứ ba là chi tiết ít được nói tới, và nó đặc biệt có ích cho nhóm có vấn đề khâu tống xuất.
Bước bốn: nước và xơ, tăng cùng nhau
- Tăng xơ mà không tăng nước thì nặng thêm
- Tăng dần trong vài tuần, không tăng vọt
- Ưu tiên xơ từ thức ăn
- Người có bệnh tim hoặc thận thì hỏi mức nước phù hợp
- Chướng bụng nhiều thì đổi loại thay vì bỏ hẳn
Mục đầu là lỗi hay gặp nhất ở bước này, và nó giải thích vì sao nhiều người nói xơ làm họ tệ hơn.
Bước năm: vận động
- Đi bộ đều đặn giúp ruột đi tốt hơn
- Đứng lên đi lại trong giờ làm
- Người phải nằm lâu thì có bài tập tại giường
- Không cần tập nặng, cần tập đều
- Bước này giúp cả các lô khác của site
Mục thứ ba là điều người nhà cần biết, và nhóm nằm lâu là nhóm táo bón nặng nhất.
Đánh giá trước khi lên bước sau
- Làm năm bước trên đủ vài tuần
- Ghi lại nhịp đi và khuôn phân
- Đọc lại tờ ghi chứ đừng nhớ bằng cảm giác
- Có tiến bộ thì giữ tiếp
- Không tiến bộ thì mang tờ ghi đi khám
Mục thứ ba là chỗ quyết định, vì cảm giác về triệu chứng của chính mình rất hay nhớ sai.
Bước sáu: phần thuốc do bác sĩ quyết
- Các nhóm thuốc nhuận tràng có cơ chế khác nhau
- Không nhóm nào cũng phù hợp cho dùng lâu dài
- Việc chọn nhóm và thời gian dùng cần người có chuyên môn
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi mua
- Bài này không nêu tên loại nào
Mục thứ hai là lý do quan trọng nhất, vì tự dùng lâu dài nhóm không phù hợp thì có hệ quả.
Câu nên hỏi khi được kê thuốc
- Thuốc này dùng bao lâu
- Dùng khi cần hay dùng hằng ngày
- Dấu hiệu nào thì ngừng và quay lại
- Nó có ảnh hưởng gì tới các thuốc khác em đang dùng
- Sau khi ngừng thì làm gì để không táo bón lại
Mục cuối là câu hay bị bỏ, và nó là câu quyết định chuyện có phải quay lại dùng thuốc mãi hay không.
Những việc không nên làm
- Không tự thụt tháo thường xuyên
- Không dùng thuốc của người khác
- Không tăng liều tự ý khi thấy chưa đỡ
- Không dùng nhiều loại cùng lúc cho nhanh
- Không dùng thuốc thay cho việc đi khám khi có dấu hiệu cảnh báo
Mục cuối là cái bẫy lớn nhất của cả site, vì làm đỡ triệu chứng làm người ta bỏ luôn việc tìm nguyên nhân.
Nhóm không áp dụng bài này
- Táo bón mới xuất hiện ở người trước giờ bình thường
- Kèm máu hoặc sụt cân
- Khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước
- Đau bụng thành cơn kèm chướng
- Không đi ngoài và không đánh hơi được
Năm mục này phải đi khám trước, và bài này chỉ dùng được sau khi đã loại trừ nhóm đó.
Giữ kết quả sau khi đã đỡ
- Giữ khung giờ cố định
- Giữ tư thế kê chân
- Giữ nước và xơ ở mức đã đạt
- Giữ vận động đều
- Bốn thứ đó giữ được thì ít phải quay lại thuốc
Mục cuối là mục tiêu thật của cả bài, và nó là lý do phần nền được đặt trước phần thuốc.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em đã làm khung giờ, kê chân, tăng nước và xơ ba tuần"
- "Đây là tờ ghi, vẫn ba lần một tuần và vẫn phải rặn"
- "Bước tiếp theo của em là gì"
- Ba câu đó bỏ qua được cả phần khuyên lại từ đầu
- Và nó cho bác sĩ biết mình nghiêm túc tới đâu
Mục cuối là lợi ích thật của làm theo thứ tự, vì nó biến buổi khám thành buổi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Bước đầu tiên nên làm là gì?
Thiết lập một nhịp đi ngoài cố định, thường là sau bữa sáng, và đi ngay khi có nhu cầu thay vì nhịn. Bước này không tốn gì và nó là nền cho mọi bước sau.
Kê chân khi đi ngoài có tác dụng thật không?
Kê chân lên một bục thấp làm góc vùng đó mở hơn nên đi dễ hơn, và nhiều người thấy khác biệt rõ ngay. Đây là thay đổi đơn giản nhất trong cả danh sách và hầu như không có nhược điểm.
Vì sao thuốc nhuận tràng lại là bước sau?
Vì các nhóm thuốc nhuận tràng có cơ chế khác nhau và không phải nhóm nào cũng phù hợp cho dùng lâu dài, nên việc chọn nhóm và thời gian dùng cần người có chuyên môn. Ngoài ra dùng thuốc sớm hay làm người bệnh bỏ luôn các bước nền vốn là phần giữ kết quả.
Làm bao lâu mà không đỡ thì nên đi khám?
Làm đúng các bước nền vài tuần mà không cải thiện thì đi khám thay vì tăng liều thứ đang dùng. Còn nếu có máu, sụt cân, khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước hoặc táo bón mới xuất hiện thì đi khám ngay, không chờ.