Nhiều người tự nhận mình táo bón vì đếm ngày, nhiều người khác bị táo bón thật mà không nhận ra. Cả hai đều đến từ cùng một hiểu nhầm.
Nhịp bình thường không giống nhau
- Có người đi mỗi ngày
- Có người đi cách ngày
- Có người đi vài lần một ngày
- Cả ba đều có thể là bình thường
- Nên không có một con số đúng cho mọi người
Mục cuối là chỗ gỡ lo cho rất nhiều người, vì họ tự nhận mình có bệnh chỉ vì không khớp con số nghe được.
Bốn thứ đáng xem hơn con số
- Phân cứng hay mềm
- Có phải rặn nhiều không
- Có cảm giác đi chưa hết không
- Có phải dùng tay hỗ trợ không
- Bốn thứ đó nói nhiều hơn số ngày
Mục thứ tư là điều rất ít ai kể vì ngại, nhưng nó lại là dấu hiệu quan trọng đối với bác sĩ.
Nhóm bị bỏ qua: đi đều mà vẫn khó
- Đi mỗi ngày nhưng lần nào cũng rặn
- Phân cứng, ra từng viên nhỏ
- Luôn có cảm giác còn sót
- Nhóm này vẫn là táo bón
- Nhưng họ tự loại mình ra khỏi nhóm đó
Mục cuối là lý do em viết bài này đầu lô, vì nhóm này chịu đựng lâu nhất mà không đi khám.
Khuôn phân nói gì
- Từng viên nhỏ rời rạc: rất khô
- Khối cứng có vết nứt: khô
- Mềm thành khuôn liền: là đích cần đạt
- Nhão không thành khuôn: quá lỏng
- Nước hoàn toàn: tiêu chảy
Mục thứ ba là đích của mọi việc trong lô này, và biết đích thì biết mình đang đi đúng hướng hay không.
Đổi khác so với chính mình là điều đáng lưu ý
- Nhịp của mình đổi so với vài tháng trước
- Khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước
- Phải rặn nhiều hơn trước
- So với chính mình, không so với người khác
- Đây là nguyên tắc quan trọng nhất của bài
Mục thứ tư là cách đọc đúng mọi dấu hiệu tiêu hoá, vì so với người khác thì không nói được gì.
Táo bón mới xuất hiện là nhóm riêng
- Trước giờ vẫn bình thường rồi đột nhiên táo bón
- Nhất là ở người từ tuổi trung niên trở lên
- Nhóm này cần được kiểm, không tự xử lý
- Đây là lý do bác sĩ hỏi từ khi nào
- Câu trả lời đổi hẳn cách xử
Mục thứ ba là điều em muốn nhấn nhất trong bài, vì tự mua thuốc ở nhóm này làm chậm chẩn đoán.
Dấu hiệu phải đi khám ngay
- Kèm sụt cân không chủ ý
- Kèm máu trong phân
- Khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước
- Đau bụng thành cơn kèm chướng
- Không đi ngoài và không đánh hơi được
Mục cuối là tình huống cấp cứu, và nó cần được nhận ra chứ không xếp vào táo bón thường.
Táo bón có biến chứng riêng
- Nứt kẽ hậu môn do phân cứng
- Nặng thêm bệnh trĩ do phải rặn
- Ứ phân thành khối cứng khó ra
- Sa đoạn cuối ở người rặn nhiều lâu năm
- Nên xử táo bón là dự phòng cho cả lô khác của site
Mục cuối là lý do lô này nằm giữa site, vì nó là gốc của phần lớn các lô trước.
Táo bón có thể biểu hiện ngược
- Khối phân cứng chặn ở đoạn cuối
- Phần lỏng phía trên chảy vòng qua
- Người bệnh thấy đi ngoài lỏng
- Và tưởng mình bị tiêu chảy
- Đây là tình huống hay bị xử ngược hoàn toàn
Mục cuối là chỗ nguy hiểm thật, vì dùng thuốc cầm tiêu chảy lúc đó làm tình trạng nặng lên nhanh.
Ai dễ bị nhất
- Người uống ít nước và ăn ít rau
- Người ít vận động hoặc phải nằm lâu
- Người cao tuổi
- Người đang dùng nhiều loại thuốc
- Người hay nhịn vì công việc
Mục thứ tư là nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất, và bài sau của lô này nói riêng về nó.
Cái vòng của nhịn
- Nhịn vì không có chỗ hoặc không có thời gian
- Phân ở lại lâu hơn nên khô hơn
- Lần sau đi khó hơn
- Khó thì lại càng dễ nhịn
- Cắt vòng này là việc không tốn tiền
Mục cuối là lý do em để nó vào bài đầu lô, vì nó thường cho kết quả trong vòng một tuần.
Ghi hai tuần rồi đi khám
- Số lần đi mỗi tuần
- Khuôn phân theo mô tả ở trên
- Có phải rặn không, có cảm giác chưa hết không
- Các thuốc đang dùng, kể cả thuốc tự mua
- Những gì mình đã thử và kết quả
Năm mục này là tờ giấy có giá trị nhất mang đi khám, và nó rút ngắn buổi khám đi rất nhiều.
Đừng để táo bón che mất câu hỏi chảy máu
- Táo bón giải thích được một phần chảy máu
- Nhưng nó không loại trừ nguyên nhân khác
- Có táo bón vẫn có thể có thêm thứ khác
- Nên vẫn phải hỏi mình có cần soi không
- Nhất là khi có dấu hiệu ở danh sách trên
Hai mục giữa là luận điểm của toàn site, và ở lô này nó xuất hiện dưới một hình thức khác.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em đi ba lần một tuần, lần nào cũng phải rặn"
- "Phân ra từng viên nhỏ và em luôn thấy chưa hết"
- "Sáu tháng trước em không như vậy"
- Ba câu đó đủ để bác sĩ xếp nhóm cho mình
- Và câu thứ ba là câu quan trọng nhất
Mục cuối là điều em muốn để lại, vì đổi khác so với chính mình là dấu hiệu mạnh nhất trong tiêu hoá.
Câu hỏi thường gặp
Mấy ngày không đi ngoài thì gọi là táo bón?
Không có một con số đúng cho mọi người, vì nhịp bình thường rất khác nhau giữa người này với người khác. Điều quan trọng hơn là phân có cứng không, có phải rặn nhiều không, và có cảm giác đi chưa hết không.
Em vẫn đi mỗi ngày mà sao vẫn khó chịu?
Có thể vẫn là táo bón nếu mỗi lần đi phải rặn nhiều, phân cứng, hoặc luôn có cảm giác chưa hết. Đi đều đặn mà vẫn khó là tình huống hay bị bỏ qua vì người bệnh nghĩ mình không thuộc nhóm táo bón.
Dấu hiệu nào khiến táo bón phải đi khám ngay?
Táo bón mới xuất hiện ở người trước giờ vẫn bình thường, kèm sụt cân, kèm máu trong phân, khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước, đau bụng thành cơn kèm chướng, hoặc không đi ngoài và không đánh hơi được. Nhóm này không nên tự xử lý.
Theo dõi thế nào cho có ích khi đi khám?
Ghi trong hai tuần: số lần đi mỗi tuần, khuôn phân cứng hay mềm, có phải rặn không, có cảm giác đi chưa hết không, và các thuốc đang dùng. Tờ ghi đó nói nhiều hơn mọi câu mô tả chung.