Người không đi tầm soát không phải người không biết nên đi. Trở ngại của họ rất cụ thể, và gần như cái nào cũng gỡ được.
Điều cần nói trước
- Phần lớn người chưa đi đều biết là nên đi
- Nên vấn đề không phải thiếu thông tin
- Thêm thông tin không làm họ đi
- Gỡ trở ngại thì làm
- Đó là cách bài này được viết
Mục thứ ba là điều em học được, và nó là lý do bài này không lặp lại các con số thuyết phục.
Trở ngại một: ngại vùng khám
- Đây là trở ngại lớn nhất và ít được nói ra nhất
- Nói một câu: em ngại chuyện này
- Xin bác sĩ cùng giới nếu muốn
- Xin được giải thích từng bước trước khi làm
- Nhân viên y tế nghe chuyện đó mỗi ngày
Mục cuối là điều đáng nghe nhất, và nó đúng với mọi cơ sở y tế chứ không riêng nơi nào.
Trở ngại hai: sợ khâu làm sạch ruột
- Đây là trở ngại rất thật, không phải chuyện nhỏ
- Nói ra để hỏi cách chuẩn bị khác
- Hoặc chọn cách tầm soát không cần khâu đó
- Lô năm của site có bài nói cách uống cho đỡ khó
- Có người ở cùng trong đêm đó thì dễ hơn nhiều
Mục thứ ba là lối ra rõ nhất, và nhiều người không biết là có lối ra đó.
Trở ngại ba: sợ đau
- Bàn về phương án vô cảm trước khi quyết
- Nhiều người không nhớ gì về buổi soi
- Lấy mẫu và cắt polyp thường không gây đau
- Cái gây khó chịu là hơi làm căng bụng
- Biết trước thì nỗi sợ giảm rất nhiều
Mục thứ ba là thông tin nhiều người chưa từng nghe, và nó thay đổi hẳn hình dung về buổi soi.
Trở ngại bốn: không xin nghỉ được
- Có cách tầm soát làm tại nhà, không cần xin nghỉ
- Nói rõ hoàn cảnh để chọn phương án
- Hỏi cơ sở có xếp lịch cuối tuần hoặc ngoài giờ không
- Xin giấy tờ y tế nếu cần xin nghỉ
- Hoãn vô hạn là lựa chọn tệ nhất trong nhóm này
Mục thứ ba là câu ít ai hỏi, và một số nơi có lựa chọn đó mà không quảng cáo rộng.
Trở ngại năm: lo chi phí
- Hỏi bảo hiểm chi trả phần nào trước khi chọn
- Hỏi bảng giá của từng nơi
- Hỏi có chương trình tầm soát công nào ở địa phương không
- Hỏi nếu phải cắt polyp thì tính thêm thế nào
- Biết số trước thì không phải lo mơ hồ
Mục thứ ba là lựa chọn nhiều người không biết, và nó tồn tại ở khá nhiều nơi.
Trở ngại sáu: không biết bắt đầu từ đâu
- Bắt đầu bằng một buổi khám thường
- Nói đúng một câu: em muốn tầm soát đại trực tràng
- Bác sĩ sẽ xếp phần còn lại
- Không cần biết trước cách nào hay nơi nào
- Một câu đó là toàn bộ việc cần làm hôm nay
Mục cuối là điều em muốn nhấn, vì cảm giác phải chuẩn bị nhiều là lý do làm người ta không bắt đầu.
Trở ngại bảy: sợ tìm ra cái gì đó
- Đây là trở ngại ít ai thừa nhận nhất
- Không đi thì thứ đó vẫn ở đó nếu có
- Đi thì nó được tìm lúc còn nhỏ và còn dễ xử
- Nhóm bệnh này có khoảng thời gian rộng để can thiệp
- Nên đi sớm là chỗ dễ nhất trong cả đường đi
Mục thứ hai là câu ngắn và thật, và nó là câu duy nhất em thấy có tác dụng với nỗi sợ này.
Trở ngại tám: đã từng có trải nghiệm tệ
- Kể lại chi tiết chuyện lần trước
- Lần trước đau ở khâu nào, ruột có sạch không
- Nơi soi có thể đổi cách làm khi biết chuyện đó
- Hoặc đổi nơi khác
- Đừng để một lần tệ quyết định cả hai mươi năm sau
Mục thứ ba là điều rất ít người biết, và nó biến một trở ngại lớn thành một việc bàn được.
Người nhà giúp được gì
- Gọi đặt hẹn giúp
- Đi cùng hôm đó
- Lo phần đi lại
- Ở cùng trong đêm làm sạch ruột
- Một cuộc gọi đặt hẹn hơn mười lần nhắc
Mục cuối là điều em muốn nói với người nhà, vì nhắc nhiều thường gây đối kháng chứ không gây hành động.
Đừng thuyết phục bằng con số đáng sợ
- Nói con số nguy hiểm thường làm người ta tránh nghĩ tới
- Càng sợ càng hoãn
- Nói việc phải làm thì dễ hơn
- Nói việc mình sẽ làm giúp thì dễ hơn nữa
- Cách nói đổi được kết quả
Mục thứ hai là điều ngược với trực giác, và nó giải thích vì sao các chiến dịch gây sợ hay thất bại.
Nếu người đó vẫn không chịu đi
- Đừng biến nó thành xung đột trong nhà
- Để lại thông tin và lời đề nghị giúp
- Nhắc lại sau vài tháng, không nhắc mỗi tuần
- Đôi khi họ cần thời gian riêng
- Mình đã làm phần của mình
Mục cuối là điều công bằng với cả hai bên, và nó giữ cho quan hệ không tổn hại.
Việc làm được hôm nay
- Nhận ra trở ngại thật của mình là cái nào
- Viết nó ra một dòng
- Mang đúng dòng đó đi buổi khám
- Hoặc nói đúng dòng đó qua điện thoại khi đặt hẹn
- Trở ngại được nói ra là trở ngại gỡ được
Mục cuối là ý của bài, và nó cũng là luận điểm của toàn bộ site này.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em muốn tầm soát đại trực tràng"
- "Em rất ngại chuyện này, bác sĩ nói giúp em từng bước"
- "Em không xin nghỉ được, có cách nào khác không"
- Ba câu đó gỡ được ba trở ngại phổ biến nhất
- Và cả ba đều là câu bình thường trong một buổi khám
Mục cuối là điều em muốn để lại, vì thứ ngăn người ta nói không phải sự khó nói mà là cảm giác nó khó nói.
Câu hỏi thường gặp
Trở ngại lớn nhất khiến người ta không đi tầm soát là gì?
Thường không phải thiếu hiểu biết mà là những trở ngại rất cụ thể: ngại vùng khám, sợ khâu làm sạch ruột, không xin nghỉ được, lo chi phí, hoặc không biết bắt đầu từ đâu. Mỗi cái trong số đó đều có cách gỡ nếu nói ra.
Sợ mà không nói được thì làm thế nào?
Hãy nói đúng một câu: "em ngại chuyện này, bác sĩ nói giúp em từng bước". Nhân viên y tế nghe câu đó mỗi ngày và họ có cách làm cho buổi khám dễ hơn — điều họ không làm được là đoán nỗi ngại mình không nói ra.
Người nhà giúp được gì để một người chịu đi?
Giúp bằng việc cụ thể thay vì bằng lời thuyết phục: đặt hẹn, đi cùng, lo phần đi lại, ở cùng trong đêm làm sạch ruột. Ở nhóm này thì một cuộc gọi đặt hẹn có tác dụng hơn mười lần nhắc.
Bận quá không có thời gian thì sao?
Có những cách tầm soát làm tại nhà không cần xin nghỉ, nên hãy nói rõ hoàn cảnh để chọn phương án phù hợp thay vì hoãn vô hạn. Một cách nhẹ làm được ngay tốt hơn một cách tốt bị hoãn thêm nhiều năm.