Rất nhiều ca táo bón lâu năm có nguyên nhân nằm ngay trong tủ thuốc. Nhưng phải mang cả tủ thuốc đó tới buổi khám mới tìm ra được.
Vì sao nhóm này hay bị bỏ qua
- Người bệnh kể triệu chứng mà không kể thuốc
- Thuốc mua không cần đơn thì không được coi là thuốc
- Thực phẩm bổ sung cũng không được kể
- Bác sĩ không tự biết mình đang uống gì
- Nên nguyên nhân nằm ngay đó mà không ai thấy
Mục thứ tư là gốc của vấn đề, và nó chỉ được gỡ bằng một việc rất đơn giản ở mục sau.
Cách gỡ: mang cả hộp đi
- Bỏ tất cả hộp thuốc vào một túi
- Kể cả thuốc bổ và thực phẩm bổ sung
- Kể cả thuốc chỉ dùng khi cần
- Kể cả thuốc đang dùng của người khác
- Đưa cả túi cho bác sĩ xem
Năm mục này là can thiệp hiệu quả nhất của bài, và nó không tốn gì ngoài một cái túi.
Các nhóm thuốc thường liên quan
- Nhóm giảm đau mạnh
- Một số nhóm thuốc tim mạch
- Một số nhóm thuốc thần kinh và tâm thần
- Một số nhóm thuốc dạ dày và viên bổ sung khoáng
- Bài này nói theo nhóm, còn tên cụ thể thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ
Mục cuối là ranh giới bài này giữ, vì nói tên thuốc dễ dẫn tới người đọc tự bỏ thuốc đang cần.
Tuyệt đối không tự bỏ thuốc
- Thuốc đó thường đang điều trị một bệnh quan trọng
- Tự bỏ có rủi ro riêng, có khi nặng hơn táo bón
- Việc đổi hoặc điều chỉnh là của bác sĩ kê đơn
- Việc của mình là báo triệu chứng
- Báo thì thường có cách xử, không báo thì không
Mục cuối là điều em muốn người đọc mang theo, vì nhiều người chịu đựng vì tưởng không có lựa chọn.
Có nhiều cách xử khi thuốc là nguyên nhân
- Đổi sang loại khác trong cùng nhóm
- Điều chỉnh cách dùng
- Thêm biện pháp phòng táo bón song song
- Hoặc chấp nhận và xử lý triệu chứng có kế hoạch
- Bốn hướng đó đều cần người kê đơn quyết định
Mục thứ ba là hướng hay dùng nhất, và nó cho thấy vấn đề này có giải pháp chứ không bế tắc.
Các bệnh nền cần được nghĩ tới
- Một số bệnh nội tiết
- Một số bệnh thần kinh
- Các tình trạng gây rối loạn chuyển hoá
- Bệnh ở chính đại tràng gây hẹp lòng ruột
- Nhóm cuối là nhóm cấp bách nhất phải loại trừ
Mục cuối là lý do táo bón mới xuất hiện không được tự xử, và lô về nội soi trong site nói cách kiểm.
Vì sao bác sĩ cho xét nghiệm dù chỉ là táo bón
- Một vài xét nghiệm cơ bản loại trừ được các bệnh nền
- Kết quả đổi hẳn cách điều trị
- Nó tránh việc kê thuốc mãi mà không tìm gốc
- Nó cũng phát hiện thiếu máu nếu có
- Nên đây không phải bước làm cho đủ thủ tục
Mục thứ tư là lợi ích ít ai nghĩ tới, và nó nối chuyện táo bón với chuyện chảy máu âm thầm.
Vấn đề ở khâu tống xuất
- Có nhóm táo bón không do ruột đi chậm
- Mà do phối hợp cơ vùng chậu không đúng lúc
- Người bệnh rặn mà cơ lại siết vào
- Nhóm này thường kể là ngồi rất lâu và luôn thấy chưa hết
- Nhóm này có cách tập riêng, có hướng dẫn
Mục cuối là tin tốt ít người biết, vì họ dùng thuốc nhuận tràng nhiều năm trong khi vấn đề nằm chỗ khác.
Cách nhận ra mình có thể thuộc nhóm đó
- Phân không cứng mà vẫn khó ra
- Ngồi rất lâu mỗi lần
- Phải đổi tư thế mới ra được
- Thuốc làm mềm phân không giúp được nhiều
- Kể bốn điểm này ra thì bác sĩ nhận ra ngay
Mục thứ tư là chỉ dấu mạnh nhất, vì nó cho thấy vấn đề không phải độ cứng của phân.
Thói quen đời sống cần rà lại
- Bữa ăn thay đổi gần đây
- Uống ít nước hơn vì công việc
- Ít vận động hơn trước
- Đi công tác hoặc đổi chỗ ở
- Căng thẳng kéo dài và mất ngủ
Năm mục này giải thích phần lớn các đợt táo bón mới, và nói ra giúp bác sĩ khỏi phải đi tìm bệnh nặng.
Mốc thời gian là thông tin quý nhất
- Bắt đầu từ khi nào
- Trước đó có sự kiện gì
- Có bắt đầu cùng lúc với một thuốc mới không
- Có bắt đầu sau một đợt bệnh khác không
- Nhớ mốc thì hay tìm ra nguyên nhân
Mục thứ ba là câu hỏi hay cho ra câu trả lời nhất, và nhiều người chưa từng tự hỏi nó.
Bộ giấy mang đi khám
- Tờ ghi hai tuần về nhịp đi ngoài và khuôn phân
- Danh sách đầy đủ mọi thứ đang uống
- Mốc thời gian triệu chứng bắt đầu
- Các bệnh đang điều trị
- Những gì đã thử và kết quả
Năm mục này biến một buổi khám mười phút thành một buổi khám có kết luận, và đó là phần người bệnh làm được.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em táo bón từ khoảng tháng ba"
- "Đúng lúc em bắt đầu uống thuốc này"
- "Đây là túi thuốc em đang dùng, bác sĩ xem giúp em"
- Ba câu đó giải quyết được rất nhiều ca lâu năm
- Và câu thứ hai là câu gần như không ai nói ra
Mục cuối là điều em muốn nhấn, vì sự trùng khớp thời điểm là mảnh dữ liệu mà chỉ người bệnh có.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nguyên nhân do thuốc lại hay bị bỏ qua?
Vì người bệnh thường kể triệu chứng mà không kể thuốc, và vì nhiều loại được mua không cần đơn nên không được coi là thuốc. Mang tất cả hộp thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng tới buổi khám là cách nhanh nhất để tìm ra.
Nếu thuốc là nguyên nhân thì có được tự bỏ không?
Không. Thuốc đang dùng thường điều trị một bệnh khác quan trọng, nên việc đổi hoặc điều chỉnh phải do bác sĩ kê đơn quyết định. Điều cần làm là báo triệu chứng để bác sĩ cân nhắc, không phải tự ngừng.
Những bệnh nào có thể gây táo bón?
Một số bệnh nội tiết, bệnh thần kinh, và các tình trạng gây rối loạn chuyển hoá đều có thể gây táo bón. Đó là lý do bác sĩ có thể cho một số xét nghiệm cơ bản thay vì chỉ kê thuốc làm mềm phân.
Em nên chuẩn bị gì cho buổi khám về táo bón?
Một tờ ghi hai tuần về nhịp đi ngoài và khuôn phân, danh sách đầy đủ mọi thứ đang uống, mốc thời gian triệu chứng bắt đầu, và các bệnh đang điều trị. Bộ này giúp buổi khám đi vào phần quyết định ngay.