Có một kiểu đau ở vùng này tới rất nhanh và rất dữ. Nó làm người ta sợ, nhưng nó cũng là kiểu có cách xử rõ ràng nhất.
Bức tranh điển hình
- Đang bình thường thì đau đột ngột
- Đau nhiều trong vài giờ đầu
- Sờ thấy một khối cứng ở rìa hậu môn
- Khối đó ấn vào rất đau
- Ngồi và đi lại đều khó
Năm mục này đi cùng nhau thành một bức tranh dễ nhận, và nhận ra sớm thì xử lý sớm được.
Chuyện gì đang xảy ra bên trong
- Máu trong búi mạch bị đông lại
- Búi căng cứng lên vì không thoát được
- Vùng đó lại là vùng rất nhạy cảm
- Nên cơn đau rất dữ
- Đau dữ ở đây không có nghĩa là bệnh nguy hiểm
Mục cuối là điều làm người bệnh đỡ lo nhất, và nó đúng với điều kiện là đã được khám để loại trừ thứ khác.
Diễn tiến tự nhiên nếu không làm gì
- Đau nhất trong vài ngày đầu
- Sau đó giảm dần trong một tới hai tuần
- Khối co lại và mềm dần
- Có thể còn lại một mẩu da thừa
- Nhưng đừng lấy đó làm lý do chịu ở nhà
Mục cuối là chỗ quan trọng, vì trong những ngày đầu có cách giúp đỡ nhanh hơn nhiều.
Vì sao đi khám sớm lại có lợi
- Những ngày đầu là cửa sổ can thiệp tốt nhất
- Bác sĩ có cách xử giúp giảm đau nhanh
- Và loại trừ được các nguyên nhân khác
- Càng muộn thì lợi ích can thiệp càng ít
- Nên bài này thuộc nhóm đi càng sớm càng tốt
Mục thứ ba là lý do không thể bỏ, vì có nhóm nguyên nhân khác đòi xử lý hoàn toàn khác.
Thứ dễ nhầm nhất: ổ mủ cạnh hậu môn
- Cũng đau dữ dội và cũng có khối
- Nhưng thường kèm sốt
- Vùng đó sưng nóng đỏ và lan rộng dần
- Nhóm này thường cần xử lý trong ngày
- Chờ ở nhà làm nó lan rộng hơn
Năm mục này là lý do chính vì sao phải đi khám, và lô về nứt kẽ và rò trong site sẽ nói kỹ nhóm này.
Thứ dễ nhầm thứ hai: nứt kẽ hậu môn
- Cũng rất đau nhưng đau theo nhịp đi ngoài
- Đau rát dữ dội lúc đi và sau đó còn kéo dài
- Thường kèm ít máu đỏ tươi
- Không có khối cứng rõ như tắc mạch
- Cách xử hai bên khác nhau hẳn
Mục thứ nhất là điểm phân biệt dễ nhất, vì tắc mạch đau liên tục còn nứt kẽ đau theo lần đi.
Làm gì tại nhà trong lúc chờ đi khám
- Ngâm nước ấm nhiều lần trong ngày
- Chườm mát ngoài lớp khăn, không đặt đá trực tiếp
- Nằm nghỉ, tránh ngồi lâu
- Uống đủ nước để không phải rặn
- Không nhịn khi có nhu cầu đi
Năm mục này là toàn bộ phần tự làm được, và nó giúp thật nhưng không thay được buổi khám.
Những việc tuyệt đối không làm
- Không tự cắt, không tự chọc khối đó
- Không nắn mạnh để đẩy vào
- Không tự thụt tháo
- Không tự mua thuốc đặt dùng dài ngày rồi bỏ hẹn khám
- Không đắp các thứ lá hoặc bột lên vùng đang tổn thương
Mục đầu là việc gây hậu quả nặng nhất em từng thấy trong nhóm này, và nó xảy ra vì quá đau.
Về thuốc giảm đau
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng
- Nói rõ các bệnh sẵn có và thuốc đang dùng
- Một số nhóm thuốc không phù hợp với người có bệnh nhất định
- Không dùng lại thuốc của người khác
- Không tăng liều tự ý khi thấy chưa đỡ
Mục thứ ba là lý do không thể có lời khuyên chung, và nó là chỗ phải hỏi người có kê đơn.
Dấu hiệu phải đi ngay trong ngày
- Sốt
- Sưng nóng đỏ lan rộng
- Đau tăng nhanh, khối chuyển màu tím đen
- Không đi tiểu được
- Đau tới mức không ngồi và không ngủ được
Năm mục này là danh sách an toàn của bài, và có một mục là đủ để đi ngay.
Nhóm cần đi ngay dù dấu hiệu nhẹ
- Người đang điều trị bệnh làm giảm miễn dịch
- Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch
- Người có đường huyết cao khó kiểm soát
- Người đang dùng thuốc làm loãng máu
- Người cao tuổi sống một mình
Năm nhóm này có ngưỡng thấp hơn hẳn, vì ở họ một ổ nhiễm trùng nhỏ lan rất nhanh.
Sau đợt cấp thì làm gì
- Đây là lúc gỡ phần tải, không phải lúc quên
- Xử chuyện táo bón trước tiên
- Đổi thói quen ngồi lâu khi đi ngoài
- Hỏi bác sĩ mình có nên tính chuyện xử lý lâu dài không
- Một đợt cấp thường báo hiệu đợt sau
Mục cuối là lý do bài không kết thúc ở chỗ hết đau, và nó nối sang hai bài sau của lô này.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em đau đột ngột từ tối qua, sờ thấy một khối cứng"
- "Em không sốt" hoặc "em đang sốt"
- "Em đau tới mức không ngồi được"
- Ba câu đó xếp đúng mức ưu tiên cho mình ngay ở cửa
- Và cửa sổ can thiệp tốt nhất chỉ dài vài ngày
Mục cuối là lý do bài này nhấn chuyện thời gian, vì ngại một tuần là mất luôn cửa sổ đó.
Câu hỏi thường gặp
Đau đột ngột dữ dội kèm một khối cứng ở rìa hậu môn là gì?
Một khả năng hay gặp là búi trĩ ngoại bị tắc mạch, khi máu trong búi đông lại làm búi căng cứng và rất đau. Tuy nhiên có những nguyên nhân khác cần loại trừ, nên vẫn cần được khám để xác định.
Cơn đau đó kéo dài bao lâu?
Thường đau nhất trong vài ngày đầu rồi giảm dần trong một tới hai tuần. Nhưng đừng lấy điều đó làm lý do chịu đựng ở nhà, vì trong những ngày đầu có cách can thiệp giúp đỡ nhanh hơn nhiều.
Tại nhà làm được gì trong lúc chờ đi khám?
Ngâm nước ấm, chườm mát ngoài lớp khăn, nằm nghỉ tránh ngồi lâu, và giữ cho việc đi ngoài không phải rặn. Tuyệt đối không tự cắt, tự chọc hay tự nắn mạnh khối đó.
Dấu hiệu nào thì phải đi ngay trong ngày?
Sốt, sưng nóng đỏ lan rộng, đau tăng nhanh, khối chuyển màu tím đen, không đi tiểu được, hoặc đau tới mức không ngồi và không ngủ được. Người đang có bệnh làm giảm miễn dịch cũng nên đi ngay.