Giai đoạn này vùng đó chịu nhiều áp lực nhất trong cả cuộc đời, nên chảy máu rất hay xảy ra — và rất hay bị bỏ qua vì tưởng là chuyện đương nhiên.
Vì sao thai kỳ làm vùng này khổ
- Tử cung lớn dần đè lên các mạch máu vùng chậu
- Máu về khó hơn nên búi mạch ở đó căng lên
- Thay đổi nội tiết làm ruột đi chậm hơn
- Táo bón nhiều hơn nên phải rặn nhiều hơn
- Bốn thứ đó cộng lại vào cùng một chỗ
Mục cuối giải thích vì sao đây là nhóm hay gặp nhất, và nó cũng cho biết muốn đỡ thì phải gỡ từng thứ một.
Hay gặp không có nghĩa là không cần nói
- Nhiều người không nói vì nghĩ mang thai thì ai cũng vậy
- Bác sĩ theo dõi thai cần biết chuyện này
- Biết thì mới xem được và mới loại trừ được nguyên nhân khác
- Và mới hướng dẫn được cách xử an toàn cho giai đoạn này
- Nói ra không làm buổi khám thai dài thêm mấy phút
Mục thứ ba là điều quan trọng nhất, vì thai kỳ không miễn cho người ta khỏi các bệnh khác của vùng này.
Phần táo bón là phần gỡ được nhiều nhất
- Uống đủ nước trong cả ngày, không dồn một lúc
- Tăng chất xơ từ thức ăn thay vì từ viên uống
- Đi khi có nhu cầu, không nhịn
- Không ngồi lâu đọc điện thoại khi đi ngoài
- Đi bộ nhẹ mỗi ngày nếu bác sĩ cho phép
Năm mục này là phần người bệnh tự làm được, và nó thường làm đỡ nhiều hơn bất cứ thứ gì bôi bên ngoài.
Phần thuốc thì phải hỏi
- Thai kỳ và cho con bú giới hạn lựa chọn rất nhiều
- Đừng tự mua thuốc bôi hay thuốc đặt
- Đừng dùng lại thuốc của người khác
- Đừng dùng lại thuốc của chính mình từ lần trước
- Hỏi bác sĩ theo dõi thai là cách duy nhất đúng
Mục thứ tư là chỗ hay bị coi nhẹ, vì thuốc còn trong tủ từ lần trước trông rất tiện.
Phần chăm sóc tại chỗ đơn giản
- Rửa nhẹ bằng nước sạch sau khi đi ngoài
- Lau khô bằng cách thấm, không chà
- Ngâm nước ấm nếu bác sĩ đã đồng ý
- Nằm nghiêng bên trái cho máu về dễ hơn
- Tránh ngồi hoặc đứng liên tục quá lâu
Mục thứ tư là mẹo nhỏ có lý do rõ ràng, và nó giúp cả chuyện chảy máu lẫn chuyện phù chân.
Lúc chuyển dạ và ngay sau sinh
- Cuộc rặn sinh dồn áp lực rất lớn vào vùng đó
- Nên nhiều người thấy nặng lên hẳn ngay sau sinh
- Đau và chảy máu mấy ngày đầu là hay gặp
- Báo với nhân viên y tế ngay trong thời gian ở viện
- Ở viện là lúc dễ được xem nhất
Mục cuối là cơ hội hay bị bỏ lỡ, vì mọi chú ý lúc đó dồn hết vào em bé.
Mốc nào thì hết là hợp lý
- Nhiều trường hợp cải thiện dần trong vài tuần sau sinh
- Một số kéo dài vài tháng rồi mới ổn
- Quá mốc đó mà vẫn chảy máu thì đi khám
- Đó là lý do đi khám, không phải lý do chờ thêm
- Chờ thêm là cách nhóm này thành mạn tính
Hai mục cuối là điều em muốn nói rõ nhất trong bài, vì giai đoạn sau sinh rất dễ trôi qua một năm.
Sau sinh còn một việc nữa cần xem
- Sàn chậu chịu ảnh hưởng của cuộc sinh
- Có người kèm khó giữ khi buồn đi ngoài
- Có người kèm đi tiểu rỉ khi ho hoặc cười
- Đây là chuyện có cách xử, không phải chuyện phải chịu
- Nhưng phải nói ra mới có ai xử
Mục thứ tư là điều nhiều người không biết, và nó thuộc nhóm bị im lặng lâu nhất trong cả nhóm bệnh này.
Dấu hiệu không được xếp vào nhóm thai kỳ
- Sụt cân không chủ ý dù thai vẫn phát triển
- Thói quen đi ngoài đổi khác kéo dài
- Máu trộn lẫn trong phân
- Phân đen kèm mùi rất nặng
- Sốt kèm sưng đau một vùng cạnh hậu môn
Năm mục này phải được kiểm riêng, vì xếp chúng vào nhóm chuyện thai kỳ là cách bỏ lỡ nguy hiểm nhất.
Khi cần kiểm sâu hơn trong thai kỳ
- Bác sĩ cân nhắc lợi ích và thời điểm rất kỹ
- Có bước làm được ngay, có bước hoãn tới sau sinh
- Việc hoãn là quyết định có lý do, không phải bỏ qua
- Hoãn thì phải có mốc hẹn lại rõ ràng
- Hỏi thẳng mốc đó và ghi vào sổ
Hai mục cuối là cách để việc hoãn không biến thành việc quên, và đó là rủi ro thật của giai đoạn này.
Người nhà giúp được phần nào
- Lo phần đi lại và ăn uống cho đủ nước đủ xơ
- Nhắc mốc khám và đi cùng nếu được
- Nhận việc để người mới sinh không phải ngồi lâu
- Hỏi thẳng một câu về chuyện đó, đừng chờ người ta tự kể
- Vì chuyện này ít ai tự mở lời
Mục thứ tư là việc có ích nhất, và nó chỉ mất một câu.
Lần thai sau thì nhẹ hơn hay nặng hơn
- Đã bị lần trước thì lần sau dễ bị lại
- Nhưng biết trước thì xử lý sớm được
- Bắt đầu lo chuyện táo bón từ đầu thai kỳ
- Nói với bác sĩ về lần trước ngay buổi khám đầu
- Chuẩn bị sớm đổi được kết quả khá nhiều
Mục thứ hai là phần có tin tốt, và nó là lý do bài này đáng đọc trước khi mang thai lần nữa.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- "Em đi ngoài ra máu mấy tuần nay" — một câu
- Thêm một câu về táo bón
- Thêm một câu hỏi thuốc nào dùng được cho giai đoạn này
- Buổi khám thai nào cũng có chỗ cho ba câu đó
- Không nói thì cả thai kỳ đi qua mà không ai xem giúp
Mục cuối là điều đáng tiếc nhất em thấy ở nhóm này, vì họ gặp bác sĩ rất nhiều lần mà vẫn không nói.
Câu hỏi thường gặp
Chảy máu khi mang thai có phải chuyện bình thường không?
Nó rất hay gặp trong thai kỳ do áp lực trong ổ bụng tăng và táo bón nhiều hơn, nhưng hay gặp không có nghĩa là không cần nói. Hãy báo với bác sĩ theo dõi thai để được xem và loại trừ nguyên nhân khác.
Có dùng được thuốc gì cho vùng đó khi mang thai không?
Việc này phải do bác sĩ quyết định, vì giai đoạn thai kỳ và cho con bú giới hạn lựa chọn khá nhiều. Đừng tự mua thuốc bôi hay thuốc đặt, và đừng dùng lại thuốc của người khác.
Sau sinh thì bao lâu sẽ đỡ?
Nhiều trường hợp cải thiện dần trong vài tuần tới vài tháng sau sinh khi áp lực giảm và việc đi ngoài trở lại bình thường. Nếu vẫn chảy máu sau mốc đó thì đó là lý do đi khám, không phải lý do chờ thêm.
Phần nào giúp được nhiều nhất trong giai đoạn này?
Xử lý táo bón là phần giúp nhiều nhất: uống đủ nước, tăng chất xơ từ thức ăn, không nhịn khi có nhu cầu, và không ngồi lâu khi đi ngoài. Phần thuốc thì hỏi bác sĩ theo dõi thai.