Chảy máu kèm dấu hiệu nào thì không được chờ

Phần lớn trường hợp chảy máu có thể hẹn khám trong tuần. Có một nhóm nhỏ thì không, và nhóm đó cần nhận ra ngay.

Nhận bằng người, không đếm bằng lượng

• Lượng máu trong bồn rất khó ước lượng
• Nước làm máu loang ra trông nhiều hơn thực tế
• Nhưng cơ thể thì không nói dối
• Nên dấu hiệu toàn thân là thước đo đáng tin hơn
• Đó là nguyên tắc của cả bài này

Mục thứ ba là chỗ chuyển ý quan trọng, vì nó đổi câu hỏi từ bao nhiêu máu sang mình đang thế nào.

Dấu hiệu phải đi cấp cứu ngay

• Hoa mắt hoặc choáng khi đứng lên
• Vã mồ hôi lạnh, da tái
• Tim đập nhanh dồn dập
• Lơ mơ, nói nhảm, khó gọi dậy
• Máu chảy liên tục không ngừng

Năm mục này là danh sách chính của bài, và có một mục là đủ để đi ngay, không cần đủ cả năm.

Đi cấp cứu thì làm thế nào

• Gọi cấp cứu nếu người bệnh yếu hoặc lơ mơ
• Không để người đang choáng tự lái xe
• Cho nằm, kê chân cao hơn một chút
• Mang theo danh sách thuốc đang dùng
• Nói ngay với nhân viên y tế là đang chảy máu tiêu hoá

Mục cuối làm buổi tiếp nhận nhanh hơn hẳn, vì nó xếp đúng mức ưu tiên ngay từ cửa.

Phân đen là nhóm riêng

• Phân đen như nhựa đường kèm mùi rất nặng
• Nó gợi chỗ chảy ở đoạn trên
• Nhóm này không nên chờ vài tuần
• Kèm bất cứ dấu hiệu choáng nào thì đi ngay
• Trông khoẻ cũng vẫn cần kiểm sớm

Mục cuối là điều hay bị bỏ qua, vì máu ở đoạn trên có thể chảy âm thầm trong khi người vẫn đi lại bình thường.

Đang dùng thuốc làm loãng máu

• Nhóm thuốc này làm chảy máu lâu ngừng hơn
• Nên chảy máu ở người dùng thuốc cần khám sớm hơn
• Nói rõ mình đang dùng nhóm thuốc đó
• Tuyệt đối không tự ngừng thuốc
• Việc điều chỉnh do bác sĩ đã kê quyết định

Hai mục cuối là ranh giới an toàn, vì tự ngừng thuốc nhóm này có rủi ro riêng không nhỏ hơn.

Chảy máu kèm đau bụng dữ dội

• Đau bụng thành cơn kèm chướng bụng
• Buồn nôn, nôn, không đi ngoài được
• Bụng cứng, ấn vào rất đau
• Nhóm này đi khám ngay, không chờ
• Đây là bức tranh khác với chảy máu đơn thuần

Mục cuối là lý do nhóm này tách riêng, vì nó gợi một vấn đề nằm ngoài chuyện chảy máu.

Sốt kèm chảy máu

• Sốt cao kèm đau vùng hậu môn
• Sưng nóng đỏ một vùng cạnh hậu môn
• Ấn vào rất đau, có thể thấy khối căng
• Nhóm này thường cần xử lý trong ngày
• Chờ ở nhà làm nó lan rộng hơn

Mục cuối là lý do không nên chờ, và lô về nứt kẽ và rò trong site này nói kỹ nhóm này.

Dấu hiệu của thiếu máu lâu ngày

• Mệt mỏi tăng dần trong nhiều tháng
• Da và môi nhạt màu
• Hụt hơi khi leo cầu thang mà trước leo được
• Tim đập nhanh khi gắng sức nhẹ
• Rụng tóc, móng giòn

Năm mục này là cách nhóm chảy máu ít mà kéo dài biểu hiện ra, và nó không cấp cứu nhưng phải đi khám.

Nhóm cần đi khám sớm trong tuần

• Thói quen đi ngoài đổi khác kéo dài
• Khuôn phân nhỏ dẹt hơn trước
• Sụt cân không chủ ý
• Máu trộn lẫn trong phân
• Có người trong nhà từng bị bệnh đại trực tràng

Năm mục này không cấp cứu nhưng cũng không được xếp vào nhóm chờ xem, và mốc hợp lý là một tới hai tuần.

Tuổi đổi mức ưu tiên

• Càng lớn tuổi thì ngưỡng đi khám càng phải hạ
• Người cao tuổi chịu mất máu kém hơn
• Họ cũng hay dùng nhiều thuốc cùng lúc
• Và dấu hiệu ở họ thường mờ hơn
• Nên ở nhóm này thì đi sớm luôn là lựa chọn đúng

Mục thứ tư là điều người nhà cần biết, vì người cao tuổi hay nói mình vẫn ổn trong khi đã mất máu nhiều.

Ở trẻ nhỏ thì khác

• Thấy máu trong tã hoặc trên giấy là lý do đi khám
• Không tự xếp vào nhóm chờ xem như ở người lớn
• Trẻ kèm nôn, chướng bụng, quấy nhiều thì đi ngay
• Trẻ lừ đừ, bỏ bú, đi tiểu ít thì đi ngay
• Không tự dùng thuốc gì cho trẻ trước khi khám

Mục thứ hai là ranh giới riêng của trẻ, và nó hẹp hơn nhiều so với người lớn.

Nhóm chờ xem thì chờ thế nào

• Không có dấu hiệu nào ở trên thì đặt hẹn trong một tới hai tuần
• Trong lúc chờ thì ghi lại từng lần chảy máu
• Ghi màu, lượng, có đau không, ở đâu
• Xuất hiện thêm dấu hiệu nào thì đi sớm hơn hẹn
• Chảy máu tự hết cũng vẫn giữ hẹn

Mục cuối là điều hay bị bỏ, và nó là cách nhóm này rơi vào im lặng nhiều năm.

Điều không nên làm trong lúc chờ

• Không tự dùng thuốc nhuận tràng liên tục để đỡ chảy máu
• Không tự mua thuốc đặt dùng dài ngày rồi bỏ hẹn khám
• Không tự thụt tháo
• Không tự nắn đẩy khối bên ngoài vào trong
• Không đợi hết máu mới đi khám

Mục thứ hai là cái bẫy hay gặp nhất, vì thuốc làm đỡ dấu hiệu nên người ta tưởng đã xử lý xong.

Nói ra thì mất ba mươi giây

• Ở cấp cứu chỉ cần nói: em đang đi ngoài ra máu
• Thêm một câu về choáng hoặc hoa mắt nếu có
• Thêm tên nhóm thuốc đang dùng
• Ba câu đó xếp đúng mức ưu tiên cho mình
• Ngại một chút ở cửa cấp cứu là chỗ ngại tốn kém nhất

Mục cuối là ý em muốn để lại, vì ở nhóm này thời gian đúng là thứ không lấy lại được.

Câu hỏi thường gặp