Phần lớn cái ngại nằm ở chỗ không biết buổi khám sẽ diễn ra ra sao. Biết trước từng bước thì nỗi ngại co lại rất nhiều.
Bước một: phần hỏi, không phải phần khám
- Buổi khám mở đầu bằng ngồi nói chuyện
- Bác sĩ hỏi về đợt chảy máu và thói quen đi ngoài
- Hỏi thuốc đang dùng và bệnh sẵn có
- Hỏi chuyện trong gia đình
- Phần này thường lâu hơn phần khám
Mục cuối là điều nhiều người không ngờ, vì họ hình dung cả buổi khám là nằm trên bàn.
Bước hai: nhìn vùng ngoài
- Người bệnh nằm nghiêng, co chân, có khăn che
- Bác sĩ nhìn vùng quanh hậu môn
- Tìm búi trĩ ngoài, vết nứt, lỗ rò, da thừa
- Bước này không dùng dụng cụ gì
- Mất khoảng một phút
Mục thứ tư là điều làm nhiều người nhẹ người khi biết, vì họ tưởng bước nào cũng có dụng cụ.
Bước ba: khám bằng ngón tay
- Có bôi chất trơn và đeo găng
- Bác sĩ kiểm được một đoạn ngắn phía trong
- Cảm nhận được khối bất thường và trương lực cơ
- Cảm giác thường là căng tức, không phải đau
- Mất khoảng một phút
Mục thứ ba giải thích vì sao bước đơn giản này vẫn không bỏ được dù đã có máy móc.
Bước bốn: soi ống ngắn, nếu cần
- Ống nhỏ và ngắn, đưa vào một đoạn
- Thấy rõ ống hậu môn và đoạn cuối trực tràng
- Phân biệt được trĩ trong và các tổn thương khác
- Không cần làm sạch ruột như nội soi đại tràng
- Cũng tính bằng phút
Mục thứ tư là chỗ hay bị nhầm, vì nhiều người nghe chữ soi là tưởng phải uống thuốc làm sạch.
Bước năm: bác sĩ nói kế hoạch
- Thấy gì và chưa thấy gì
- Cần kiểm thêm hay không
- Xử lý được ngay phần nào
- Khi nào quay lại
- Dấu hiệu nào thì phải tới sớm hơn hẹn
Mục thứ hai là câu đáng nghe kỹ nhất, vì phần chưa thấy mới là phần quyết định bước sau.
Điều được quyền yêu cầu
- Xin bác sĩ cùng giới
- Xin một người thân hoặc điều dưỡng ở trong phòng
- Xin phòng riêng có che chắn
- Xin được giải thích từng bước trước khi làm
- Xin dừng lại nếu quá đau
Năm mục này là nội dung chính của bài, và tất cả đều là yêu cầu bình thường trong khám bệnh.
Nói yêu cầu đó lúc nào
- Lúc đăng ký là lúc dễ xếp nhất
- Lúc mới vào phòng cũng còn kịp
- Lúc đã lên bàn khám thì khó hơn nhiều
- Nên nói sớm là cách duy nhất hiệu quả
- Một câu ngắn là đủ, không cần giải thích lý do
Mục cuối là điều em muốn nói rõ, vì nhiều người không dám xin chỉ vì nghĩ phải trình bày lý do.
Cách nói cho bớt khó
- "Em đi ngoài ra máu, em muốn được khám vùng hậu môn"
- "Em chưa khám chỗ này lần nào, bác sĩ nói trước từng bước giúp em"
- "Em xin bác sĩ nữ nếu bệnh viện xếp được"
- "Chỗ đó em đang rất đau, bác sĩ khám nhẹ giúp em"
- Bốn câu này không cần thêm gì cả
Mục cuối là ý của bài: câu càng ngắn càng dễ nói ra, và nói ra được là phần khó nhất đã qua.
Tư thế khám và vì sao chọn tư thế đó
- Nằm nghiêng co chân là tư thế hay dùng nhất
- Nó cho phép che chắn tốt và người bệnh không phải đối diện ai
- Một số thao tác cần tư thế khác
- Lúc đó bác sĩ sẽ nói trước
- Không thoải mái thì nói ra ngay
Mục thứ hai giải thích lý do thật của tư thế đó, và biết lý do thì nó dễ chấp nhận hơn.
Nếu đang rất đau thì sao
- Đang có nứt kẽ thì vùng đó cực kỳ nhạy cảm
- Nói ra trước khi khám, không chờ tới lúc đau mới nói
- Bác sĩ có cách giảm đau tại chỗ trước khi khám
- Hoặc hoãn phần khám sâu sang buổi sau
- Chịu đau im lặng không giúp buổi khám tốt hơn
Mục cuối là điều cần nhắc, vì có người nghĩ chịu được là lịch sự với bác sĩ.
Mang gì đi cho buổi khám đỡ mất công
- Danh sách thuốc đang dùng, kể cả thuốc tự mua
- Giấy tờ của lần soi trước nếu có
- Ghi chú về đợt chảy máu: từ khi nào, màu gì, bao nhiêu
- Thông tin bệnh trong nhà
- Một người đi cùng nếu muốn
Mục thứ hai đáng nhắc riêng, vì có kết quả soi cũ thì bác sĩ khỏi phải cho soi lại từ đầu.
Sau buổi khám thì cầm gì về
- Kết luận của bác sĩ, dù ngắn
- Tên bước kiểm tiếp theo nếu có
- Lịch hẹn hoặc mốc quay lại
- Danh sách dấu hiệu phải đi sớm
- Chưa rõ thì hỏi lại ngay trong phòng
Mục cuối là thói quen tốt nhất trong cả site này, vì ra khỏi cửa rồi thì hỏi lại rất khó.
Điều buổi khám này không làm được
- Nó không thấy được phần lớn đại tràng
- Nên nó không loại trừ được bệnh ở phía trên
- Thấy trĩ không chứng minh trĩ là chỗ đang chảy
- Bác sĩ đề nghị soi đại tràng là vì lý do đó
- Không phải vì buổi khám làm chưa kỹ
Hai mục cuối là điều cần hiểu đúng, vì nhiều người thấy bị cho soi thêm thì tưởng bác sĩ không tin tay mình.
Nói ra thì mất ba mươi giây
- Câu mở đầu buổi khám chỉ dài một dòng
- Các yêu cầu che chắn cũng chỉ một dòng
- Bác sĩ vùng này làm việc đó mỗi ngày
- Cái ngại nằm ở phía người kể, không ở phía người nghe
- Và nó mất đi ngay sau buổi khám đầu tiên
Mục cuối là điều nhiều người nói lại sau đó, và nó là lý do bài này nên được đọc trước khi đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Buổi khám vùng này mất bao lâu?
Phần hỏi bệnh thường lâu hơn phần khám. Bản thân phần khám thường chỉ vài phút, và phần soi ống ngắn nếu có cũng tính bằng phút. Đa số người khám xong thấy nó nhanh hơn mình hình dung.
Em có được xin bác sĩ cùng giới không?
Được, và đó là yêu cầu bình thường, không ai thấy khó hiểu. Nói ngay lúc đăng ký hoặc lúc mới vào phòng thì cơ sở còn xếp được; nói khi đã lên bàn khám thì khó hơn.
Khám có đau không?
Thường là cảm giác căng tức và khó chịu hơn là đau. Nếu đang có nứt kẽ thì vùng đó rất nhạy cảm, và đó là lúc phải nói ra để bác sĩ đổi cách khám hoặc xử lý giảm đau trước.
Có cần chuẩn bị gì trước khi đi khám không?
Với buổi khám thường thì không cần làm sạch ruột. Nên mang danh sách thuốc đang dùng và ghi trước các thông tin về đợt chảy máu. Nếu đã hẹn nội soi thì bên đó sẽ hướng dẫn riêng phần chuẩn bị.