Đau như dao cắt mỗi lần đi ngoài — và vì sao nó không giống trĩ

Có một kiểu đau ở vùng này mà người bệnh nào cũng mô tả gần giống nhau. Mô tả đó gần như đủ để nhận ra bệnh.

Bức tranh mà ai cũng kể giống nhau

• Đau rát dữ dội ngay lúc đi ngoài
• Nhiều người nói như bị dao cắt
• Cơn đau còn kéo dài sau khi đã xong
• Có thể hàng chục phút tới vài giờ
• Kèm một ít máu đỏ tươi trên giấy

Năm mục này đi cùng nhau rất đặc trưng, và mô tả đó có giá trị hơn mọi phỏng đoán về tên bệnh.

Điểm khác trĩ nằm ở nhịp đau

• Nứt kẽ đau theo nhịp đi ngoài
• Trĩ nội thường chảy máu mà ít đau
• Trĩ tắc mạch thì đau liên tục cả ngày
• Nên nhịp đau là chỗ phân biệt dễ nhất
• Nhưng hai thứ có thể cùng tồn tại

Mục cuối là lý do vẫn phải khám, vì tự phân biệt xong rồi tự xử là cách bỏ qua phần còn lại.

Vì sao lượng máu lại ít

• Đây là vết nứt trên bề mặt, không phải búi mạch căng
• Nên máu thường chỉ là vệt trên giấy
• Đau nhiều mà máu ít là mẫu hay gặp
• Máu nhiều thì phải nghĩ tới nguyên nhân khác
• Ít máu không có nghĩa là nhẹ

Hai mục cuối là điều cần nhớ, vì đau và mức nguy hiểm ở vùng này không tỉ lệ với nhau.

Nó thường bắt đầu từ đâu

• Một lần đi phân rất cứng
• Một đợt tiêu chảy nhiều lần trong ngày
• Giai đoạn sau sinh
• Một đợt táo bón kéo dài
• Có khi không tìm ra sự kiện nào rõ ràng

Mục cuối cần được nói, vì không tìm ra nguyên nhân không có nghĩa là bệnh này không thật.

Vòng xoắn làm nó không lành

• Đau làm cơ vùng đó co thắt
• Co thắt làm máu nuôi tới vết thương kém
• Thiếu máu nuôi thì vết không lành
• Vết không lành thì lại tiếp tục đau
• Bốn bước đó tự nuôi nhau

Năm mục này là cốt lõi của bệnh, và bài sau của lô này sẽ nói kỹ cách cắt vòng xoắn đó.

Nỗi sợ đi ngoài làm nó nặng thêm

• Biết là sẽ đau nên nhịn
• Nhịn thì phân khô và cứng hơn
• Lần đi sau càng đau
• Càng đau thì càng nhịn
• Đây là vòng xoắn thứ hai, nằm ở phía người bệnh

Mục cuối là chỗ người bệnh can thiệp được ngay, và cắt vòng này thường thấy đỡ trong vài ngày.

Cấp và mạn khác nhau ở đâu

• Mới xuất hiện thì vết còn nông và dễ lành
• Kéo dài nhiều tuần thì bờ vết dày lên
• Có thể xuất hiện mẩu da thừa ở rìa
• Cơ vùng đó co thắt thành nếp cố định
• Nên mốc thời gian đổi hẳn cách xử lý

Mục cuối là lý do đi sớm rất có giá trị ở bệnh này, vì cửa sổ dễ lành không dài.

Nó nằm ở đâu và vì sao vị trí quan trọng

• Phần lớn nứt kẽ nằm ở một vị trí rất hay gặp
• Đó là chỗ máu nuôi kém nhất
• Nứt kẽ ở vị trí không điển hình thì cần xem kỹ hơn
• Vì nó có thể gắn với một bệnh nền khác
• Đây là chi tiết chỉ người khám nhận ra được

Hai mục cuối là lý do bài này không khuyến khích tự chẩn đoán, vì vị trí là thứ tự soi không thấy được.

Bệnh nền cần được nghĩ tới

• Bệnh viêm ruột
• Một số bệnh nhiễm trùng
• Bệnh làm giảm miễn dịch
• Tổn thương có bản chất khác
• Nứt kẽ nhiều chỗ hoặc rất lâu không lành thì phải tìm nhóm này

Mục cuối là chỉ dấu quan trọng, và lô về viêm ruột trong site này nói kỹ nhóm đầu tiên.

Buổi khám ở đây nhẹ hơn hình dung

• Nhiều trường hợp chỉ cần nhìn vùng ngoài là thấy
• Bác sĩ thường không làm bước sâu khi đang quá đau
• Nói rõ mình đang rất đau ngay từ đầu
• Có cách giảm đau tại chỗ trước khi khám
• Bước sâu hơn có thể hoãn tới khi đỡ

Năm mục này là điều em muốn người đọc biết trước, vì sợ buổi khám là lý do trì hoãn lớn nhất ở bệnh này.

Việc làm ngay được trong lúc chờ khám

• Giữ phân mềm: uống nước rải cả ngày, tăng rau từ từ
• Không nhịn khi có nhu cầu
• Ngâm nước ấm nhiều lần trong ngày
• Không ngồi lâu và không rặn thêm khi đã xong
• Không tự dùng thuốc chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ

Mục đầu là việc quan trọng nhất, vì phân mềm gỡ được cả hai vòng xoắn cùng lúc.

Dấu hiệu không thuộc bệnh này

• Sốt kèm sưng nóng đỏ một vùng cạnh hậu môn
• Chảy dịch hoặc mủ từ một lỗ nhỏ ở vùng đó
• Máu nhiều, máu trộn trong phân, phân đen
• Sụt cân hoặc đổi thói quen đi ngoài kéo dài
• Bốn nhóm đó phải được kiểm riêng

Hai mục đầu nối sang các bài sau của lô này, và chúng thuộc nhóm không nên chờ.

Đau tới mức nào thì đi ngay

• Đau tới mức không ngủ được
• Không đi tiểu được
• Sốt
• Không dám đi ngoài nhiều ngày liền
• Một mục là đủ để đi trong ngày

Mục thứ tư hay bị coi là chuyện chịu được, nhưng nó dẫn tới táo bón nặng và làm mọi thứ xấu đi nhanh.

Nói ra thì mất ba mươi giây

• "Em đau rát dữ dội mỗi lần đi ngoài"
• "Đi xong còn đau thêm cả tiếng"
• "Có ít máu đỏ tươi trên giấy"
• "Em bị mấy tuần nay và giờ em sợ đi ngoài"
• Bốn câu đó gần như đã là bệnh sử đầy đủ

Mục cuối là điều làm bệnh này khác các bệnh khác, vì ở đây lời kể của người bệnh mạnh hơn mọi xét nghiệm.

Câu hỏi thường gặp